Online Randevu Bize Ulaşın Sizden Gelen Sorular Forum Sayfamız

Kanserin Nedenleri

Kanser birçok olası nedenleri bulunan karmaşık bir hastalık türüdür. Genetik faktörler, tütün kullanımı, beslenme ve fiziksel aktivite gibi yaşam tarzı faktörleri; enfeksiyonların bazı türleri, radyasyon ve kimyasalların farklı çeşitlerine maruziyet gibi kanserin bilinen nedenleri vardır.

Genetik ve Kanser

Kanserin temel nedeni herhangi bir nedenle genlerimizdeki değişiklikler olmasına rağmen, tüm kanserlerin küçük bir kısmı sadece genetik nedenlerle ortaya çıkmakta ve aile bireyleri arasında aktarılmaktadır. Çoğu kanser türü ebeveynlerimizden bizlere geçen genlerle bağlantılı değildir.

Sigara ve Kanser

Sigara en iyi bilinen kanser nedenidir. Sigara akciğer kanserinin yanında ağız, burun, sinüsler, dudak, gırtlak, boğaz (yutak), yemek borusu, mesane, karaciğer, böbrek, pankreas, yumurtalık, rahim ağzı, mide, kalın bağırsak kanserleri ve lösemiye neden olmaktadır. Sigara tüm kanserlerin üçte birinden sorumludur.

Diğer Tütün Ürünleri (yaprak sigarası, puro, nargile)

Çoğu insan puro ya da yaprak sigarası içmenin sigara içmekten daha az tehlikeli olduğu görüşüne sahiptir. Ancak boyutları fark etmeksizin bunları tüketmek sağlığınız için tehlikelidir. Tütün ürünlerini kullanmak aşağıda yer alan kanser türlerinin ortaya çıkma riskini arttırmaktadır.

  • Akciğer
  • Dudak
  • Ağız boşluğu (dil, ağız, boğaz)
  • Yemek borusu
  • Gırtlak

Pasif İçicilik

Pasif içicilik çevresel sigara dumanına maruz kalma ya da gönüllü olmayan içicilik şeklinde tanımlanmaktadır. Pasif içiciler, aktif sigara içenlerle aynı yoldan nikotin ve zararlı kimyasal maddeleri alırlar. Pasif şekilde ne kadar fazla sigara dumanı solursanız, vücudunuza giren zararlı kimyasalların miktarı da o kadar fazla olur.

Pasif içicilik kansere neden olur

Sigara dumanına maruz kalma; çocuklarda lenfoma, lösemi ve beyin tümörleri; yetişkinlerde akciğer, gırtlak, yutak, burun sinüsleri, beyin, idrar torbası, kalın bağırsak, mide ve meme kanserine neden olur.

Diyet ve Fiziksel Aktivite

Diyet, fiziksel aktivite, aşırı vücut ağırlığı ve alkol kullanımının, kanser riskini nasıl etkileyebileceği ile ilgili gerçekleri öğrenin!
Diyet ya da egzersiz gibi günlük alışkanlıklar kanser riskini ne kadar etkiliyor? Düşünebileceğinizden daha fazla!
Kötü beslenme ve aktif olmama, kansere yakalanma riskini arttırır.
İyi haber ise bu konuda yapabileceğiniz birşeylerin olmasıdır.
Aşırı kilolu olmak ya da şişmanlık bazı kanser türlerine yakalanma riskini arttırmaktadır. Bu kanser türleri arasında meme, kalın bağırsak, rahim, yemek borusu, pankreas ve böbrek kanserleri yer almaktadır.

Ultraviyole Kaynaklı Radyasyon Nedir?

Radyasyon herhangi bir kaynaktan yüksek enerjili ışın yayılmasıdır. Ultraviyole kaynaklı radyasyon, elektromanyetik radyasyonun bir şeklidir. Ultraviyole kaynaklı radyasyon güneşten ve diğer cihazlardan kaynaklanır. Ultraviyolenin temel kaynağı güneştir. Ayrıca ultraviyole ışınları mor ötesi ışınlar veren elektrik lambası, fototerapi ve solaryum cihazlarından da kaynaklanır.
Ultraviyole ışınları doğrudan cilt üzerinde DNA hasarı, güneş yanıkları ve cilt kanserlerinin gelişmesine yol açabilir. Yaşlanma, kırışıklık, sarkma, renk değişikliği ile ilişkilendirdiğimiz deri hasarlarının çoğu ultraviyole ışınları ile bağlantılıdır.

Ultraviyole Kaynaklı Radyasyona İnsanlar Nasıl Maruz Kalır?

İklimsel Faktörler

Ultraviyole ışınları güneş ışınlarının sadece küçük bir bölümünü oluştursa bile, güneş ışığı ultraviyole radyasyonun ana kaynağıdır. Herhangi bir noktada maruz kalabileceğiniz ultraviyole radyasyon miktarı birçok faktöre bağlıdır. Bunlardan bazıları şunlardır:

Günün zamanı: Güneşin en dik olduğu öğle saatlerinde risk daha fazladır.

Mevsim: Ultraviyole ışınları yaz ayları süresince en güçlü şekilde gelir. Çoğu insan güneşlenmeyi sever. Her yıl birçok insana güneşin ultraviyole ışınlarının neden olduğu cilt kanseri tanısı konur. Güneş ışınları gölgede olsanız dahi, kum, su ya da kardan yansıyarak etki etmektedir.

Yükseklik: Daha yüksek bölgelerde yaşayan insanlar daha fazla ultraviyole ışınları nedeniyle daha kolay etkilenirler.

Bulutlar: Bulutların etkisi çeşitli olabilir. Bulutlar, bazen güneşten gelen ultraviyole ışınlarını engeller, bazı tür bulutlar ise ultraviyole ışınlarını yansıtır ve böylelikle ultraviyole ışınlarına maruziyeti arttırabilir. Bilinmesi gereken en önemli şey, ultraviyole ışınlarının bulutlu bir günde bile insanları etkileyebileceğidir. Bulutlu bir gün olsa bile koruma tedbirlerinizi almalısınız.

Radyasyon (X Işınları, Gama Işınları) ve Kanser Riski

Radyasyon yüksek enerjili X ışını olarak bilinen, insan vücudunu ve çevremizdeki hemen hemen her maddeyi delip geçebilen (kurşun hariç) ışınlardır. İnsanlar radyasyona üç ana kaynak yoluyla maruz kalabilir.

  • Doğal radyasyon: Toprakta var olan kozmik elementlerden ve güneş sistemimizdeki kozmik ışınlardan gelir. Radyasyonun bu çeşidi, dünya çapında radyasyona maruz kalmanın temel nedenidir.
  • Tıbbi radyasyon: Hastalıkların tanı ve tedavisinde radyasyonun sık kullanılması gerekmektedir. X-ışınları ile yapılan testler (röntgen filmi), bilgisayarlı tomografi taramaları ve diğer testlerde radyasyon tanı amaçlı kullanılır. Tanı amaçlı kullanılan testlerdeki radyasyon dozu azdır. Işın tedavisi (radyoterapi) kanserlerin çoğunda tedavi amaçlı kullanılır ve radyasyon dozu çok daha fazladır.
  • Doğal ya da tıbbi olmayan radyasyon: Yiyeceklerde, havaalanındaki güvenlik tarayıcılarında ve bazı tüketici ürünlerinde az miktarda kullanılmaktadır. Yüksek doz radyasyona maruz kalma, nükleer kazalar, nükleer silah denemeleri ve savaşlar nedeniyle görülebilmektedir.

Radon

Radon renksiz, kokusuz radyoaktif bir gazdır. Radon, tüm dünyada toprak ve kaya içinde farklı düzeylerde bulunan uranyum gibi radyoaktif elementlerin çürümesi sonucu doğal olarak oluşur. Radon gazı açık havada ve kapalı mekanlarda bulunmaktadır. Bu madde çok az miktarda doğal olarak göl ve ırmaklardan gelen içme suyu ve açık havada bulunmaktadır. Kuyu suyu gibi yer altı kaynaklarından gelen suda bulunduğu kadar, daha yüksek miktarda ev ve binaların havasında da bulunabilir. Madenciler gibi yer altında çalışan insanların bulunduğu yerler, muhtemelen radona en yüksek düzeyde maruz kalınan ortamlardır. Uranyum işleme fabrikalarında çalışan ya da fosfatlı gübre ile temas eden bireyler de muhtemelen radona yüksek maruziyet altındadırlar.

Sigara içen kişilerin radona yüksek seviyede maruz kaldıklarını bilmeleri ve sigarayı bırakmayı denemeleri çok önemlidir. Sigara ve radonun kombine etkileri, bunlardan sadece birine maruz kalınmasına oranla akciğer kanserine yakalanma riskini daha çok arttırır.

Mikrodalgalar, Radyo Dalgaları ve Manyetik Alanlar

Günümüz teknoloji ve yaşam şartları pek çok mikrodalga ve radyo dalgalarını yaşamımız içine taşımıştır (telsiz telefonlar, cep telefonları, mikrodalga fırınlar, kablosuz ağlar, internet, radarlar vb.) Bunların insan sağlığı üzerine etkileri tartışılmaktadır. Kesin bilinen bir olumsuz etki yoktur.

Enfeksiyon Ajanları

Enfeksiyonlar kansere yol açabilir. Son zamanlarda, bazı virüsler (Hepatit B, C, insan papilloma virüs vb.), bakteriler ve parazitler çeşitli kanser tipleri için risk faktörleri olarak tanımlanmıştır. Bu enfeksiyon hastalıklarının bir kısmından aşı ile korunmak mümkündür (karaciğer kanseri, rahim ağzı kanseri vb.)

Çevre Kirliliği ve Çevresel Faktörler

İş yeri ortamından ya da endüstriyel işlemler sırasında pek çok zararlı kimyasal madde açığa çıkar. İş yeri yakınındaki ya da kirlenmiş alanlardaki su kaynakları ve hava, kimyasal karsinojenlerle karışmaktadır. Boya, tekstil işlerinde kullanılan malzemeler, tarım ilaçları, çevresel ya da trafikle ilgili hava kirliliği gibi faktörler kanser riskini arttırmaktadır.

fotospot

Tübitak-onkoloji_03

sol-onlineegitim

acil-durum